نشریه آیین حکمرانی

نشریه آیین حکمرانی

سنت جعل امامت و حکمرانی بر فضای سایبر و فناوری‌‌های نوین

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 استاد گروه کلام و الهیات جدید، پژوهشکده حکمت و دین پژوهی، پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی، تهران، ایران
2 طلبه سطح 3 گرایش هوش مصنوعی، مرکز تخصصی دین و فضای مجازی حوزه علمیه قم، قم، ایران
چکیده
بی‌تردید امروز فضای سایبر و فناوری‌های نوین، بخش بزرگی از زندگی واقعی و جایگاهی بی‌بدیل در حکمرانی جهان را به خود اختصاص داده و استکبار جهانی با ایجاد این بستر و مدیریت سایبرنتیکی آن، به سلطه روزافزون دست‌یافته است. از این‌رو، وقتی تمدن‌سازی اسلامی و بسترسازی برای فراگیر شدن کلمه توحید در عالم میسر می‌شود که بر فضای سایبر و فناوری احاطه یابیم. اما متاسفانه با اختلافات موجود بین مسلمین و حکومت‌های اسلامی و خیانت و کم‌کاری برخی، امروز آسیب‌های فراوانی از این منظر متوجه ماست. از همین رو، در پژوهش حاضر، پرسش اصلی ما این است که امتداد سنت جعل امامت در فضای سایبر و فناوری‌های نوین چگونه قابل تبیین است؟ یافته‌ها نشان داد که امامت در فضای سایبر و فناوری، ممکن و بلکه ضروری است و با وجود شرایطی مانند اراده برای امامت، ایمان، یقین، صبر و... می‌تواند محقق بشود؛ همچنین تحقق آن، به‌روش برهان إنّ و با جستجوی شئون امام در فرد یا جامعه، قابل سنجش است. این تحقیق با ارائه الگوی مطلوب، می‌تواند مبنایی برای ملت‌ها و دولت‌های اسلامی، در جهت تحقق امامت و حکمرانی بر فناوری و فضای سایبر قرار گیرد. در این پژوهش، گردآوری اطلاعات، به روش کتابخانه‌ای و پردازش آن‌ها، به روش توصیفی ـ تحلیلی انجام شده است.
کلیدواژه‌ها
موضوعات

عنوان مقاله English

The Divine Tradition of the Ordination of the Imamate and Governance over Cyberspace and Emerging Technologies

نویسندگان English

Ghasem Tarkhan 1
Seyyed Davud Musavi 2
1 Professor, Department of Modern Theology and Theology, Institute of Wisdom and Religious Studies, Institute of Islamic Culture and Thought, Tehran, I.R.Iran
2 Level 3 student in Artificial Intelligence, Specialized Center for Religion and Cyberspace, Qom Seminary, Qom, Iran
چکیده English

Undoubtedly, today cyberspace and modern technologies constitute a significant part of human life and hold an unparalleled position in global governance. The global Arrogance has achieved increasing dominance by creating this infrastructure and managing it cybernetically. Therefore, the establishment of an Islamic civilization and the groundwork for the widespread dissemination of the Tawhid )monotheistic( creed in the world are possible only when we gain mastery over cyberspace and technology. Unfortunately, due to divisions among Muslims and Islamic governments, as well as the betrayal and negligence of some, this domain faces numerous vulnerabilities. Hence, the main research question of the present study is: How can the continuation of the divine tradition of the imamate be explained in cyberspace and modern technologies? The findings indicate that imamate in cyberspace and technology is not only possible but also necessary. Given certain conditions such as the will for imamate, faith, certainty, patience, and others, it can be realized. Moreover, its realization can be assessed through the a Posteriori Proof by investigating the attributes of the Imam in an individual or society. This research, by presenting an optimal model, can serve as a foundation for Islamic nations and governments to achieve imamate and governance over technology and cyberspace. The data collection in this study was conducted through a library-based method, and data processing was performed using descriptive-analytical techniques.

کلیدواژه‌ها English

The Divine Tradition of the Ordination of the Imamate
Governance
Cyberspace
Emerging Technologies
Dar al-Islam
قرآن کریم
ابراهیم‌پور، حبیب و شمس‌السادات زاهدی (1391). حکمرانی مبتنی بر پایداری با تأکید بر حفاظت محیطی. تهران: انتشارات سمت.
ابن‌بابویه، محمدبن‌علی (1363). من لایحضره‌الفقیه. قم: جامعه مدرسین.
بخاری، محمدبن‌اسماعیل (1401ق). الجامع‌المسندالصحیح‌المختصر من امور رسول‌اللّه و سننه و ایامه (معروف به صحیح بخاری). بیروت: دار ابن‌کثیر.
ترخان، قاسم (1402). برآیند مبانی کلامی در علوم انسانی اسلامی. تهران: انتشارات پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی.
ترخان، قاسم (1403). سنت‌های الهی اجتماعی و پیشرفت. تهران: انتشارات پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی.
ترخان، قاسم (1401). مبانی جهان‌شناختی علوم انسانی اسلامی. تهران: انتشارات پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی.
صداقت ثمرحسینی، کامیار؛ مصاحبه. «آیت‌اللّه تسخیری معتقد بود، تقریب به‌معنای بستن درب مباحث کلامی یا تاریخی نیست». آدرس اینترنتی: https://b2n.ir/e87930.
حسینی‌پور، سیدابوالفضل (1397). «الگوسازی مواجهه حوزه‌های عملیه با فضای مجازی به ابتنای سیره امام رضا† در مناظرات تحمیلی مأمون عباسی». نشریه بین‌المللی Pure Life. ش۱۳. ص۹۱ـ۱۰۰.
خامنه‌ای، سیدعلی، بیانات حضرت آیت‌اللّه خامنه‌ای در پایگاه حفظ و نشر آثار حضرت آیت‌اللّه‌العظمی خامنه‌ای به آدرس: https://farsi.khamenei.ir.
خانی جزنی، جمال (1388). آداب فضای مجازی. تهران: سازمان پژوهش‌های علمی و صنعتی ایران.
سلیمی، جلیل و رضا مکنون (1397). «فراتحلیل کیفی پژوهش‌های علمی ناظر بر مسئله حکمرانی در ایران». مدیریت دولتی. ش ۱، ص۱ـ۳۰.
سلیمی، حسین (1375). «تأملی در نظریه نظام جهانی». ماهنامه اطلاعات سیاسی اقتصادی. ش۱۰۷ـ۱۰۸، ص۸۸ـ۹۹.
سو، آلوین (1386). تغییر اجتماعی و توسعه؛ ترجمه محمود حبیبی مظاهری. چ۳. تهران: پژوهشکده مطالعات راهبردی.
شکوهیان‌راد، محمدعلی (16/05/1403). ارائه در دومین همایش دشمن‌شناسی با موضوع «انگاره‌ها و اسطوره‌های صهیونیستی در رسانه». آدرس اینترنتی: https://B2n.ir/x28634.
شمس‌الدین، محمدمهدی (1375). نظـام حکومـت و مـدیریت در اسـلام. ترجمـه سیدمرتضـی آیت‌الله‌زاده شیرازی. تهران: انتشارات دانشگاه تهران.
شیخ صدوق، محمدبن‌علی (1398ق). التوحید. تحقیق و تصحیح هاشم حسینی. چاپ اول. قم: دفتر انتشارات اسلامی وابسته به جامعه مدرسین حوزه علمیه قم.
شیخ صدوق، محمدبن‌علی (1378). عیون اخبارالرضا. چاپ اول. تحقیق و تصحیح مهدی لاجوردی. تهران: نشر جهان.
صدر، ‌سیدمحمدباقر (1369). ‌سنت‌های اجتماعی و فلسفه تاریخ در مکتب قرآن. ترجمه حسین منوچهری. تهران: مرکز نشر فرهنگی رجاء.
طباطبایی، سیدعلیرضا (1399). «امکان‌سنجی نظام امامت ـ امت در فضای مجازی». حکومت اسلامی. ش۹۸. ص۱۳۹ـ۱۷۰.
طباطبایی، سیدمحمدحسین (1390ق). المیزان فی تفسیرالقرآن. بیروت: مؤسسة‌الأعلمی للمطبوعات‏.
طوسی، ابی‌جعفر محمد‌بن‌حسن (1407ق). تهذیب‌الأحکام. تحقیق و تصحیح حسن الموسوی خرسان. چ۴. تهران: دارالکتب‌الإسلامیه.
عباس‌زاده، مهدی (1403). نشست علمی «هستی‌شناسی فضای سایبر». تهران: پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی. تاریخ ۳/۱۰/۱۴۰۳. آدرس اینترنتی:
https://iict.ac.ir/1403/10/hastishenasi-2
غلامی، نبی‌اللّه (1401)؛ «تبیین تئوریک پاسخ به جرایم حکومتی در پرتو مؤلفه‌های حکمرانی مطلوب». تحقیقات حقوقی. ش100، ص449.
فاضل مقداد (مقدادبن‌عبداالله) (1383). اللوامع‌الاهیة فی المباحث‌الکلامیـة. قـم: مجمـع الفکـر الاسلامی.
فیروزآبادی، سیدابوالحسن و جواد احمدآبادی آزادی (1399). «تحلیل پیشینه حکمرانی فضای مجازی جمهوری اسلامی ایران». دانش سیاسی. ش۳۲. ص۵۶۳ـ۵۹۸.
قاسمی، محمدعلی (1389). «دیالکتیک امامت و امت در آرای امام خمینی;». مطالعـات راهبردی. ش۳. ص۱۳۱ـ۱۴۷.
کلینی، محمدبن‌‌یعقوب (1363). الکافی. تهران: دارالکتب الاسلامیة.
مجلسی، محمدباقر (1386). بحارالانوار. تهران: انتشارات اسلامیة.
محمدی ‌گیلانی، محمد و زین‌العابدین قربانی ‌لاهیجی (1385). قرآن و سنن الهی در اجتماع بشر. تهران: سایه.
مشیرزاده، حمیرا (1386). تحول در نظریه‌های روابط بین‌الملل. چ۳. تهران: سمت.
مصباح یزدی، محمدتقی (1386). جامعه و تاریخ از دیدگاه قرآن. تهران: مرکز چاپ و نشر سازمان تبلیغات اسلامی.
مصطفوی، حسن (1371). التحقیق فی کلمات القرآن الکریم. تهران: مؤسسة الطباعة و النشر وزارت فرهنگ و ارشاد.
ملک‌زاده، محمدحسین (1400). مصاحبه با نشریه رویش اندیشه. ش۳، ص۱۴۴ـ۱۵۴.
موسوی خمینی، سیدروح‌اللّه (1378). صحیفه نور. قم: مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی;.
میدری، احمد و جعفر خیرخواهان (1383). حکمرانی خوب بنیان توسعه. تهران: مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی.
نجفی رستاقی، حیدر و نیما عرب‌حسینی، نیما (1401). «فراترکیب مطالعات حوزه فناوری نرم، حرکت به‌سوی رویکردی نوین در حل مسائل اجتماعی و حکمرانی». سیاست‌نامه علم و فناوری. ش۴۰. ص۸۶ـ۱۰۷.
Brandsen, T & Boogers, M & …. (2006). ''Soft Governance, Hard consequences: The Ambiguous status of unificial Guidelines Enhancing homeland security from a public administration''. Public administration review. pp.546ـ553.
https://dictionary.cambridge.org/dictionary/english/cyber
Hall, J.S. (2002). "Reconsidering the Connection between Capacity and Governance". Public Organization Review. 2. p 23-44.

  • تاریخ دریافت 05 مهر 1403
  • تاریخ بازنگری 06 آذر 1403
  • تاریخ پذیرش 28 آذر 1403
  • تاریخ انتشار 01 دی 1403