A new reading of Surah Al-A'raf with an emphasis on the component of governance in social life

Document Type : Original Article

Authors
1 Associate Professor, Department of Theology Education, Faculty of Humanities, Farhangian University, Tehran, I.R.Iran
2 M.A. in Quran and Hadith Sciences, Faculty of Humanities, Farhangian University, Tehran, I.R.Iran
Abstract
Abstract

Surah Al-A'raf is one of the seven long Surahs of the Holy Quran. Contemporary commentators have considered the subject of social life as an interpretative subject applicable to the concepts of this Surah. In addition to confirming this issue, the analysis of the content of this Surah shows that in this Surah, more emphasis is placed on the characteristics of good governance among the components of social life. Paying attention to the subject of social life and the component of governance as the most important component of social life can show the commentator a different face of Surah Al-A'raf, especially the verses related to the A'rafites. Various views have been presented by Shiite and Sunni commentators about who the "A'rafites" are. Some have considered the A'rafites to be prophets, righteous people, others have considered them to be the guardians of hell, angels, jinn, immature children, and others have considered them to be a people whose sins and good deeds are equal. Understanding this Surah through thematic and structural interpretation methods, in addition to being able to determine the case of the A’rafians, can provide a new explanation of why this conversation occurred. The characteristics of a good ruler in this Surah can be clearly identified. The analysis of the content of Surah A’raf, especially the verses related to the A’rafians, shows various indicators of a good ruler, which can be applied to the characteristics of a good ruler in social life. Indicators such as: interpersonal relationships, compassion, decision-making, awareness, corruption control, and foresight
Keywords
Subjects

* قرآن کریم
ابن‌جزی، محمدبن‌احمد (1416ق). التسهیل لعلوم التنزیل. بیروت: دارالارقم.
ابن‌درید، محمدبن‌حسن (1989). جمهرةاللغة. بیروت: دارالعلم‌الملایین.
ابن‌سیده، علی‌بن‌اسماعیل (1421ق). المحکم و المحیط الاعظم. بیروت: دارالکتب‌العلمیة.
ابن‌عطیه، عبدالحق‌بن‌غالب (1422). المحررالوجیز فی تفسیر کتاب الله العزیز. بیروت: دارالکتب‌العلمیة.
ابن‌کثیر، اسماعیل‌بن‌عمر (1419ق). تفسیر القرآن‌العظیم. بیروت: دارالکتب‌العلمیة.
ابی‌سعود، محمدبن‌محمد (1983). تفسیر ابی‌سعود. بیروت: داراحیاء التراث‌العربی.
اخوان‌مقدم، زهر و همکار (1399). «چیستی أعراف و أعرافیان». پژوهش­های نوین در آموزه­های قرآن و سنت. ش5. ص114ـ116.
ارمی علوی، محمدبن‌امین عبدالله (بی­تا). تفسیر حدائق‌الروح‌و‌الریحان. بیروت: دار طوق‌النجاة.
استرآبادی، محمدبن‌علی (بی‌تا). آیات‌الاحکام. تهران: نشر معراجی.
اکبرنژاد، مهدی و همکار (1389). «مفهوم‌شناسی أعراف و أعرافیان». پژوهش­های قرآن و حدیث. ش1. ص11ـ30.
امیدی، مهدی (1389). «مبانی انسان‌شناختی فلسفه سیاسی». حکومت اسلامی. ش3. ص109ـ128.
آستین‌فشان، ثریا و همکاران (1396). «واکاوی تأثیر آگاهی­های اجتماعی بر توانمندسازی». زن و جامعه. ش4. ص103ـ125.
بستانی، فؤاد افرام (1375). فرهنگ ابجدی. تهران: اسلامی.
بهرامی، محمدباقر و همکاران (1399). «حاکمیت قانون و پیامدهای حکمرانی خوب». انجمن مطالعات جهان اسلام. ش4، ص29ـ47.  
بهروزی‌لک، غلامرضا (1396). «ماهیت استرشادی فطری حیات اجتماعی». سیاست متعالیه. ش17، ص 33ـ44.
پورمعصوم، علی‌اصغر (1388). «کانون­های تفکر و نقش آن در تصمیم‌گیری مدیران». راهبرد. ش17. ص247ـ259.
پولانیک، کریستین (1383). راهنمای زندگی اجتماعی. تهران: نشر هوای تازه.
توکلی، علیرضا و همکار (1400). «الگوی حکمروایی سرآمد». گفتمان تمدنی انقلاب اسلامی. ش4. ص 267ـ288.
جاودان، مجتبی و همکاران (1398). «تحلیلی بر چرخه حیات اجتماعی». برنامه‌ریزی و توسعه گردشگری. ش3. ص141ـ169.
چگینی، رسول (1396). «مقایسه تطبیقی منابع معرفتی تفسیر قرآن فریقین». مطالعات تطبیقی قرآن و حدیث. ش9. ص115ـ148.
حسن جبل،حسن (2010). المعجم‌الاشتقاقی المؤصل لألفاظ القرآن‌الکریم. قاهره: مکتبة‌الآداب.
حسینی، بی‌بی زینب و همکار (1397). «اثبات ولایت امیرالمؤمنین (ع) در سوره مائده بااستفاده‌از روش تفسیر ساختاری». امامت‌پژوهی. ش23. ص83-115.
حفنی، عبدالمنعم (2004). موسوعة القرآن العظیم. قاهره: مکتبة مدبولی.
حقی برسوی، اسماعیل‌بن‌مصطفی (بی­تا). تفسیر روح البیان. بیروت: دارالفکر.
خازن، علی‌بن‌محمد (1415). تفسیرالخازن المسمی لباب‌التأویل. بیروت: دارالکتب‌العلمیة.
خطیبی­نژاد و همکاران، محمدرضا (1397). «تاریخ‌مندی  انقلاب اسلامی بررسی تأثیر ارزش‌های کانونی بر حیات اجتماعی». پژوهش­های راهبردی. ش24. ص9ـ38.
خوش‌نیت و همکار، غلامرضا (1397). «نقش مهارت روابط بین فردی در زندگی اجتماعی». سبک زندگی اسلامی با محوریت سلامت. ش3، صص145ـ153.
دلشاد تهرانی، مصطفی (1395). حکمرانی حکیمانه. تهران: دریا.
دین‌پرور، جمال‌الدین (1394). آیین حکمروایی. تهران: بنیاد نهج‌البلاغه.
راحتی بلاباد، مهناز و همکاران (1402). «تحلیل ساختاری سوره أعراف». قرآن‌شناخت. ش1. ص59ـ78.
رزاقی، هادی و همکاری (1400). «ایجاد محیط تربیتی مساعد و تأثیر آن در بهبود تربیت با تأکید بر سوره أعراف». مطالعات قرآنی. ش45. ص197ـ221.
رضا، رشید (1414). تفسیرالقرآن المسمی بالمنار. بیروت: دارالمعرفة.
روحی برندق، کاوس و همکاران (1397). «ارزیابی دیدگاه مفسران در تعیین مصداق رجال أعراف». مطالعات قرآن و حدیث. ش2. ص5ـ30.
روسو، ژان‌ژاک (2013). العقدالاجتماعی. ترجمه زعیتر. مصر: هنداوی. 
زحیلی، وهبة (1427). التفسیرالوسیط. دمشق: دارالفکر.
سبحانی، جعفر (1412). الالهیات. قم: مرکز الدراسات‌الاسلامیة. 
سبحانی، جعفر (1421). اضواء علی عقائد الشیعة‌الامامیة. قم: مؤسسه امام صادق†.
سلمان‌زاده، جواد (1399). «روش موضوع‌یابی در سوره­ها». مطالعات سبک‌شناسی قرآن. ش4. ص 38ـ55.
سمرقندی، نصربن‌محمد (1416ق). التفسیرالسمرقندی. بیروت: دارالفکر. 
سنچولی­نژاد، طیبه و همکار (1400). «کارکردهای عقل اجتماعی». معرفت‌شناختی. ش21. ص75ـ99.
سند، محمد (1428). فی رحاب‌الزیارة الجامعه‌الکبیرة. قم: وفا.
سووی، آلفرد (1343). نقش افکار عمومی در زندگی اجتماعی. ترجمه شیرازی. تهران: سازمان کتاب­های جیبی. 
سیدقریشی، ماریه (1398). «تحلیل نقش دلسوزی در متقاعدسازی مخاطب». اخلاق‌پژوهی. ش5. ص105ـ122.
سیوطی، جلال‌الدین (1404). الدر المنثور. قم: کتابخانه آیت‌الله مرعشیŠ.
شیخی، محمدحسین و همکاران (1397). «مبانی حمایت اجتماعی در اسلام». اسلام و پژوهش­های مدیریتی. ش2. ص37ـ 54.
صادقی تهرانی، محمد (1432ق). الفرقان فی تفسیرالقرآن. قم: فرهنگ اسلامی.
صبان، محمدبن‌علی (بی‌تا). حاشیة‌الصبان. بیروت: مکتبة العصریة.
صدرالدین شیرازی، محمد (1361). تفسیر القرآن‌العظیم. قم: بیدار.
صدوق، ابن‌بابویه (1403). معانی‌الاخبار. قم: جامعه مدرسین.
طاهری، مسلم و همکاران (1394). «فرایند معناجویی زندگی و نقش آن در حیات اجتماعی». پژوهش‌های فلسفی کلامی. ش3. ص75ـ92.
طباطبایی، سیدمحمدحسین (1390). المیزان فی تفسیرالقرآن. بیروت: مؤسسة اعلمی للمطبوعات.
طبرسی، فضل‌بن‌حسن (1372). مجمع‌البیان. تهران: ناصر خسرو.
طبری، محمدبن‌جریر (1412). الجامع‌البیان. بیروت: دارالمعرفة.
طوسی، محمدبن‌حسن (بی­تا). التبیان فی تفسیرالقرآن. بیروت: داراحیاء التراث‌العربی.
عیوضی، محمدرحیم و همکاران (1396). «از بررسی حکمرانی خوب تا الگوی حکمرانی پایدار». راهبرد. ش85. ص55ـ85.
فخررازی، محمدبن‌عمر (1425). تفسیرالکبیر. بیروت: دار احیاء التراث‌العربی.
فراهیدی، خلیل‌بن‌احمد (1409). العین. قم: نشر هجرت.
فضل‌الله، محمدحسین (1419). من وحی القرآن. بیروت: دارالملاک.
فعالی، محمدتقی (1394). سبک زندگی رضوی. مشهد: انتشارات بنیاد امام رضا†.
فقیه‌ایمانی، محمدرضا (1400). «رابطه تربیت الهی و حیات اجتماعی». آموزه‌های تربیتی در قرآن. ش18. ص70ـ86.
فقیهی، سیده فاطمه (1393). «اصول تصمیم‌سازی». پژوهش‌های انقلاب اسلامی. ش10. ص95ـ124.
قرطبی، محمدبن‌احمد (1364). الجامع لاحکام‌القرآن. تهران:ناصر خسرو.
قطب، سید (1425). فی ظلال‌القرآن. بیروت: دارالشروق.
قمی، علی‌بن‌ابراهیم (1363). تفسیرالقمی. قم: دارالکتاب.
قنبری،‌میلاد و همکاران (1402). «بررسی تطبیقی آینده‌پژوهی». آینده‌پژوهی انقلاب اسلامی. دوره چهارم. ص161ـ195.
قهاری کرمانی، محمدهادی (1401). «گونه‌شناسی روایات تأویلی مرتبط با امیرالمؤمنین† در سوره أعراف». کوثر. ش71. ص43ـ60.
کاظمیان،‌ غلامرضا و همکاران (1400). «مدل متناسب حکمروایی». پژوهش و برنامه‌ریزی شهری. ش44. ص55ـ74.
کرمی، محمد (1402). التفسیر لکتاب المنیر. قم: انتشارات علمیه.
لایک، جان (بی­تا). الحکومة‌المدنیة. ترجمه شونی. بیروت: اعلانات‌الشرقیة.
مجدآبادی، زهره (1395). «حمایت اجتماعی». پژوهش­های روان­شناختی. ش1. ص7ـ23.
محرم‌خانی، فریبرز (1389). «بررسی آراء فلسفی ـ سیاسی عادل ضاهر». پژوهش سیاست نظری. ش8. ص127ـ140.
محمدرضایی، علیرضا و همکاران (1436). «الوحدة‌الموضوعیه فی سورةالاعراف». مجلة اللغه العربیة. ش4. ص623ـ644.
محمدزاده، علی و همکاران (1393). «بررسی رابطه هوش اجتماعی با سبک­های دلبستگی». پژوهش روان شناسی اجتماعی. ش15. ص 85ـ96.
مرادپوردهنوی، امیرحسین (1397). «بررسی روش شناسی و معرفت شناسی اندیشه سیاسی». پژوهش ملل. ش38. ص51ـ56.
مرادی، ابراهیم و همکار (1396). «تأثیر شاخص­های حکمران خوب بر کنترل فساد». اقتصاد مقداری. ش4. ص151ـ182.
مراغی، احمدمصطفی (1371). تفسیرالمراغی. بیروت: دارالفکر.
مستأجرانی گورکانی، علی و همکاران (1402). «زیست اجتماعی بر اساس مختصات عقلانیت». اندیشه دینی. ش86. ص109ـ128.
مشکینی،‌ ابوالفضل و همکاران (1398). «آینده‌نگاری حکمروایی». پژوهش­های جغرافیایی. ش3. ص431ـ453.
مصلایی‌پور یزدی،‌ عباس و همکاران (1395). «أعراف از منظر مفسران فریقین». مطالعات تقریبی بین مذاهب. ش46. ص23ـ68.
مک، جان‌آرتور (2020). ترجمه تفسیری عهد عتیق. گرک: بی‌نا.
مفید، محمدبن‌محمد (1413ق). تفضیل امیرالمؤمنین†. قم: ‌دارالمفید.
موسوی جشنی، سیدصدرالدین و همکار (1402). «الگوی مردم سالاری دینی». سیاست اسلامی. ش71. ص70ـ90.
مهتدی، حسین (1396). «بررسی شباهت­های گفتگوی انبیا در سوره أعراف». پژوهش­های زبان­شناختی قرآن. ش1. ص189ـ206.
میرزایی‌نیا،‌حسن و همکاران (1397). «معناشناسی معادل­های واژگانی "جامعه"». مطالعات متون ادبی اسلامی. ش1. ص75ـ98.
ناظمی اردکانی، محمد (1391). «حکمرانی خوب با رویکرد اسلامی». راهبرد. ش31. ص64ـ88.
نخعی، اصغر (1341). اهمیت دین در زندگی اجتماعی. مشهد: انتشارات طوس.
نظام اعرج، حسن‌بن‌محمد (1416ق). تفسیر غرائب‌القرآن. بیروت: دار الکتب‌العلمیة.
نظم­فر،‌حسین و همکاران (1399). «جایگاه حکمروایی مطلوب». راهبرد مجلس. ش104. ص265ـ289.
نووی، محمد (1417ق). مراح‌اللبید لکشف معنی القرآن‌المجید. بیروت: دارالکتب‌العلمیة.
ولدبیگی، جهانگیر و همکار (1400). «خوانشی بر اصحاب أعراف». مطالعات قرآنی. ش47. ص225ـ253.
یوسفی، محمدرضا و همکار (1397). «استخراج مؤلفه­های حکمرانی خوب». پژوهشنامه نهج‌البلاغه. ش21. ص115ـ135.
Gesenius , William (1906). Hebrew and English Lexicon of The Old Testament. NewYork: Oxford, 1906.
Davidson, Samuel (1885). Hebw  ana chaldee lexicon. Landan: Brn Aanrd tuuchitz.
Benner ,Jeff A (2005).  The Ancient Hebrew Lexicon of the Bible. Philadelphia: University of Pennsylvania.
Bahlul, Hassan (1901). lexicon syricum.   Paris: university_of_toronto.
Michaels,Joannes David (1788). Lexicon Syriacum. Paris: Pirima.
Nolan,Lawrence (2015). The Cambridge Descartes Lexicon. Cambridg: California State.
Pike, Samuel (1811). A Compendious Hebrew Lexicon. Cambridg: Harward.

  • Receive Date 29 July 2025
  • Revise Date 20 October 2025
  • Accept Date 31 October 2025
  • Publish Date 22 December 2025